Η ΠΕΜ στο Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης – Οι προτάσεις μας

Θεσσαλονίκη, 29 Σεπτεμβρίου 2017

Αρ. πρωτ.: 2427

Παρουσίαση των προτάσεων της
Πανελλήνιας Ένωσης Μεταφραστών
προς το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης & Αυτοδιοίκησης

«Για μια πολυγλωσσική Δημόσια Διοίκηση
με μεταφραστική συνείδηση»

 

Εισαγωγικές διαπιστώσεις

  • Οι επαγγελματίες μεταφραστές και διερμηνείς και τα στελέχη των Υπουργείων, της Αστυνομίας, της Διοίκησης της Δικαιοσύνης, της Υπηρεσίας Ασύλου κ.λπ. εργάζονται από κοινού καθημερινά, με στόχο την προστασία του κρατικού και αυτοδιοικητικού μηχανισμού από εσφαλμένες και βεβιασμένες αποφάσεις.
  • Ως στενοί συνεργάτες, οφείλουμε να κατανοούμε και να σεβόμαστε την οπτική γωνία ο ένας του άλλου και να διευκολύνουμε αμφότερους.
  • Πολυγλωσσικό και πολυπολιτισμικό – αυτό θα είναι πλέον το σύγχρονο πλαίσιο λειτουργίας της Ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης. Τούτο απαιτεί από τα στελέχη και τις δομές της Δημόσιας Διοίκησης να αξιοποιήσουν σωστά τους συναδέλφους τους κλάδων ΠΕ Μεταφραστών/Διερμηνέων, καθώς επίσης και να επιλέξουν τους κατάλληλους εξωτερικούς προμηθευτές.
  • Η άριστη γνώση ξένων γλωσσών από τα στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης είναι το ένα απαραίτητο σκέλος της λύσης, αλλά η γλωσσομάθεια δεν ισοδυναμεί με την ικανότητα για μετάφραση και διερμηνεία. Οι μεταφραστές και διερμηνείς είναι επιστήμονες. Διδάσκονται σε ΑΕΙ θεωρία και τεχνικές μετάφρασης, εξασκούν πρακτικές μεταφραστικές δεξιότητες σε διάφορα είδη λόγου και καταρτίζονται εντατικά στη χρήση μεταφραστικής τεχνολογίας.
  • Ακόμη και όταν τα στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης γνωρίζουν καλά τη γλώσσα, οι συνεργάτες τους μεταφραστές και διερμηνείς προσφέρουν επιπρόσθετη αξία και οφέλη με όρους ακρίβειας απόδοσης, χρόνου και κόστους, αλλά μόνο όταν η Δ.Δ. διαθέτει μεταφραστική συνείδηση.
  • Δεν είναι διερμηνέας οποιοσδήποτε μεταφραστής. Δεν μπορεί χωρίς ειδική εκπαίδευση ή/και άσκηση να καλείται να διερμηνεύσει.
  • Ως Πανελλήνια Ένωση Μεταφραστών (ΠΕΜ), επιθυμούμε τη σταθερή και εποικοδομητική συνεργασία με τη Διοίκηση, κάτι που αποδεικνύεται με την επίσκεψη κλιμακίου στο Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης στις 4 Οκτωβρίου 2017.
  • Επιθυμούμε να στηρίξουμε το ΕΚΔΔΑ καταθέτοντας τεκμηριωμένες απόψεις σε θέματα που γνωρίζουμε. Έχουμε πρακτικές προτάσεις να καταθέσουμε. Επιπλέον, διαθέτουμε την υποστήριξη και τεχνογνωσία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Μεταφραστών (FIT), στην οποία ανήκουμε από το 1969.

Η έλλειψη μεταφραστικής συνείδησης βλάπτει τη Δημόσια Διοίκηση

  • Γνωστό, πρόσφατο παράδειγμα: Η αργοπορία στη μετάφραση του βουλεύματος για την υπόθεση Siemens είχε ως συνέπεια να χαθεί πολύτιμος χρόνος, με τελικό αποτέλεσμα την επέλευση της παραγραφής ορισμένων αδικημάτων. Δε φταίνε οι επαγγελματίες μεταφραστές – φταίει ότι λείπει η μεταφραστική συνείδηση.
  • Άλλο παράδειγμα: Η διερμηνεία στα ελληνικά δικαστήρια διεξάγεται με τρόπο που αδικεί τους αλλόγλωσσους κατηγορουμένους και υπόπτους, καταστρατηγεί διατάξεις των σχετικών ευρωπαϊκών Οδηγιών και μπορεί να οδηγήσει στην ακύρωση αποφάσεων, στην αθώωση ενόχων ή στην καταδίκη αθώων. Το τρέχον σύστημα είναι απαράδεκτο, αφού δεν παρέχεται η αναγκαία χρηματοδότηση και οι ισχύουσες διατάξεις επιτρέπουν κακώς το δικαίωμα παροχής διερμηνείας σε άτομα που κατέχουν (ή δεν κατέχουν καν) ένα απλό αποδεικτικό γλωσσομάθειας. Δε φταίνε οι επαγγελματίες δικαστικοί διερμηνείς – φταίει ότι λείπει η μεταφραστική συνείδηση.
  • Τρίτο παράδειγμα: Στους χώρους διαμονής και εξυπηρέτησης προσφύγων, σε ΚΕΠ, νοσοκομεία, δημοτικές υπηρεσίες κ.ά. τα στελέχη της ΔΔ προσπαθούν να επικοινωνήσουν χρησιμοποιώντας ως «μεταφραστές και διερμηνείς» άλλους πρόσφυγες που δηλώνουν ότι ξέρουν τη γλώσσα ή «διερμηνείς» μη κυβερνητικών οργανώσεων για τους οποίους δεν υπάρχουν εχέγγυα. Δε φταίνε τα στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης που προσπαθούν να λύσουν το επείγον πρόβλημα – φταίει ότι, δύο χρόνια μετά την αλματώδη διόγκωση του αριθμού υπηκόων τρίτων χωρών στην Ελλάδα, η κυβέρνηση και η Διοίκηση εξακολουθεί να επαφίεται σε πρόχειρες, επικίνδυνες και αντιδεοντολογικές λύσεις. Και εδώ, λείπει η μεταφραστική συνείδηση. Υπάρχουν λύσεις εφικτές, όπως η τηλε-διερμηνεία και άλλες – η ΠΕΜ μπορεί να βοηθήσει να δοκιμαστούν σε συνεργασία με άλλες ενώσεις της
  • Τέλος: Ελάχιστοι είναι οι μεταφρασμένοι κρατικοί και αυτοδιοικητικοί ιστότοποι. Δε φταίει το Πλαίσιο Ψηφιακής Πολιτικής – φταίει η έλλειψη μεταφραστικής συνείδησης.

Δυσχερής η θέση των ΠΕ Μεταφραστών/Διερμηνέων = Απώλειες για τη Δημόσια Διοίκηση

  • Η Δημόσια Διοίκηση (ΔΔ) ωφελείται όταν αξιοποιεί τα εξειδικευμένα στελέχη της.
  • Δεν υπάρχει μόνο η Μεταφραστική Υπηρεσία (ΜΥ) του Υπουργείου Εξωτερικών – υπάρχουν και τακτικοί δημόσιοι υπάλληλοι ΠΕ Μεταφραστών σε διάφορα Υπουργεία. Ωστόσο, συχνά υπο-απασχολούνται υπέρ των «συνεργαζόμενων μεταφραστών», δηλαδή του εντέλει αδιαφανούς δικτύου εξωτερικών συνεργατών της ΜΥ του ΥΠΕΞ. Κι όμως, οι τακτικοί μπορεί να υπερτερούν σε προσόντα και σίγουρα έχουν περισσότερη πείρα στην ορολογία του Υπουργείου τους.
  • Η ανάθεση άσχετων καθηκόντων στους δημοσίους υπαλλήλους μεταφραστές βλάπτει τις υπηρεσίες τους και τους απαξιώνει.
  • Αφού δεν μπορούν να εξελιχθούν στον κλάδο τους παραμένοντας μεταφραστές, αρκετοί αλλάζουν κλάδο, άρα η ΔΔ χάνει εξειδικευμένη πείρα ετών.

 

Ενημέρωση

Αναγνώριση κύρους σφραγίδας ΠΕΜ: ανάγκη για ένα ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο αναγνώρισης επίσημης μετάφρασης

Αυτή τη στιγμή, το νομικό πλαίσιο που διέπει την επίσημη μετάφραση στην Ελλάδα εξαιρεί τη μεγάλη πλειονότητα των επαγγελματιών μεταφραστών και διερμηνέων, δηλαδή

πτυχιούχους ανωτάτων σχολών μετάφρασης, διερμηνείας ΑΕΙ της Ευρώπης και τρίτων χωρών
πτυχιούχους τμημάτων ξένων φιλολογιών οι οποίοι διαθέτουν μεταφραστική πείρα,
πτυχιούχους άλλων σχολών ΑΕΙ οι οποίοι διαθέτουν εξειδικευμένη μεταφραστική πείρα

από  το αυτονόητο, φυσικό τους δικαίωμα να επικυρώνουν αυτόνομα ότι είναι έγκυρη η μετάφραση εγγράφου που παρήγαγαν για κάποια δημόσια υπηρεσία.

Ως έχουν τα πράγματα, το δικαίωμα της επικύρωσης της μετάφρασής τους το διαθέτουν για ιστορικούς λόγους οι δικηγόροι και, βάσει της διακριτικής ευχέρειας της δημόσιας διοίκησης, δικαίως οι απόφοιτοι του Τμήματος Ξένων Γλωσσών Μετάφρασης & Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Η ΠΕΜ θεωρεί ότι το νομικό πλαίσιο πρέπει να αλλάξει άμεσα, για να αποδώσει ίσο κύρος και στους πτυχιούχους επαγγελματίες που πληρούν τα κριτήρια εισδοχής της, χωρίς να θιγεί το δικαίωμα των προαναφερθέντων (δικηγόρων και αποφοίτων ΤΞΓΜΔ Ιονίου).

Ας σημειωθεί ότι στην ΠΕΜ εγγράφονται και απόφοιτοι του Ιονίου, αποτελώντας σήμερα το 15% περίπου των μελών της, με αυξητική τάση.

Η ΠΕΜ προτίθεται να καταθέσει σχέδιο νόμου που θα λάβει υπόψιν όλη την υπάρχουσα κατάσταση και θα αποτελέσει τη βάση για την τακτοποίηση του συστήματος επίσημης μετάφρασης, εξαιτίας του οποίου η Ελληνική Δημόσια Διοίκηση υφίσταται τις εξής δύο αρνητικές συνέπειες:

  • Τακτικοί δημόσιοι υπάλληλοι κλάδων ΠΕ Μεταφραστών που εργάζονται σε υπουργεία –μεταξύ αυτών και το Υπουργείο Άμυνας– δεν δικαιούνται (!) να επικυρώσουν οι ίδιοι την ακρίβεια της μετάφρασης που παράγουν. Την ίδια στιγμή, οι λεγόμενοι «Συνεργαζόμενοι μεταφραστές» της Μεταφραστικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών, δηλαδή εξωτερικοί συνεργάτες που επιλέχθηκαν με άγνωστα κριτήρια, σε άγνωστο χρόνο και δεν είναι απαραίτητα πεπειραμένοι ή καταρτισμένοι, έχουν αυτό το δικαίωμα. Πού υπάρχει λογική εδώ;
  • Περιορίζεται τεχνητά το μέγεθος της δεξαμενής ικανών, έμπειρων και καταρτισμένων
    επαγγελματιών που, ως εξωτερικοί συνεργάτες, μπορούν να καλύψουν πολλές από τις
    ανάγκες των υπουργείων και άλλων φορέων του Δημοσίου. Έτσι, το Δημόσιο αναγκάζεται να επιλέγει ανάμεσα σε πολύ λιγότερους απ’ ό,τι θα μπορούσε. Φυσικά, ο περιορισμός του ανταγωνισμού είναι σε βάρος του αγοραστή, όχι του προμηθευτή.

 

Βασικές πληροφορίες για την Πανελλήνια Ένωση Μεταφραστών

Η ΠΕΜ είναι η μεγαλύτερη και παλαιότερη ένωση επαγγελματιών της γλωσσικής βιομηχανίας στην Ελλάδα. Ιδρύθηκε το 1963 και από το 1969 είναι μέλος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Μεταφραστών (FIT). Μέλη της είναι φυσικά πρόσωπα που ασκούν τα σύγχρονα γλωσσικά επαγγέλματα της μετάφρασης και διερμηνείας, με τις διάφορες εξειδικεύσεις τους, όπως είναι η επιχώρια προσαρμογή, η πολιτισμική διαμεσολάβηση κ.ά.

Τα περίπου 300 μέλη μας –αριθμός που αυξάνεται συνεχώς– εργάζονται κατά κανόνα ως ελεύθεροι επαγγελματίες, υπάλληλοι στον ιδιωτικό τομέα ή τακτικοί δημόσιοι υπάλληλοι κλάδων ΠΕ Μεταφραστών. Τα μέλη της ΠΕΜ εκπροσωπούν πάνω από 30 γλώσσες εργασίας. Τα γλωσσικά ζεύγη είναι πολλαπλάσια.

Οι επαγγελματίες μεταφραστές και διερμηνείς αποτελούν κορυφαίο παραγωγικό κύτταρο για την Ελλάδα, παράγοντας καθημερινά διανοητικό προϊόν υψηλού επιπέδου και προστιθέμενης αξίας σε κάθε τομέα της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Η τεχνολογική και πνευματική καινοτομία είναι μέρος της καθημερινότητάς τους. Η δε εξωστρέφεια και η εξαγωγή υπηρεσιών είναι για τους περισσότερους καθημερινή πραγματικότητα. Δεν υπάρχει τομέας της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας που να μη χρειάζεται τακτικά τους επαγγελματίες μεταφραστές. Για πολλές μάλιστα δραστηριότητες η συμβολή τους είναι καθοριστική: χωρίς αυτούς δε γίνεται – ή δε γίνεται με ωφέλιμο για όλους τρόπο.